(این مقاله پادکست هم دارد)همه ما لحظات سخت و دشواری در زندگی داشته ایم. لحظاتی که باعث شده نتوانیم تسلط بر خود داشته باشیم. واقعیت این است که ما باید همواره کنترل بر خود داشته باشیم. این موضوع در محیط های اجتماعی و خانوادگی می تواند سبب حفظ حریم و موقعیت مربوط به ما شود.

به طور کلی تسلط بر خود در شرایط سخت و وضعیت های گوناگون اهمیت زیادی دارد. فرض کنید کارمند یک شرکت معتبر هستید و سالیان سال است که در این شرکت فعالیت می کنید. یک روز در طی یک بحث و مشاجره از مدیر شرکت بسیار ناراحت می شوید. در این لحظه چه تصمیمی می گیرید  و چه واکنشی نشان می دهید؟
با شرح این داستان اهمیت تسلط بر خود نیز آشکار شد. به عنوان مثال اگر شما در شرایطی که بسیار ناراحت هستید نتوانید خودتان را کنترل کنید، در روابط خود به مشکل برخواهید خورد. این مشکلات می توانند در بسیاری از موارد صدمه زننده باشند. از این رو اگر نتوانید در موقعیت های حساس اصول خویشتن داری و تسلط بر خود را مورد استفاده قرار دهید، عواقبی همچون از دست دادن کار، تخریب شخصیت، ناهنجار شناخته شدن و ... را به دنبال دارد.
خویشتن داری یکی از مهم ترین ابعاد شخصیتی در هر فرد می باشد. البته این موضوع همیشه به تسلط بر خود در مواقع ناراحتی مربوط نمی شود. گاهی فرد در مواقع حساس نمی تواند به خوبی صحبت کند. در چنین شرایطی معمولاً ممکن است احساساتی نظیر استرس، آشفتگی، ترس، هیجان بالا و ... مانع از کنترل فرد شوند.

هر اتفاقی بیفتد و هر مسئله ای که پیش بیاید، شما باید بتوانید بر احساسات خود غلبه داشته باشید. در واقع این موضوع نشان می دهد که شما در جریان های اجتماعی به خوبی رشد کرده اید و می توانید از عهده کارهای خود بر بیایید.

چگونه  تسلط بر خود را یاد بگیریم؟
شما باید یاد بگیرید که در موقعیت های گوناگون احساسات خود را کنترل کنید. در واقع عوامل بیرونی نباید بر ذهن شما خیلی تاثیر گذار باشند. تصور کنید در یک روز بسیار پرترافیک و گرم در حال رانندگی هستید. ناگاه یک ماشین بدون راهنما و علامت، جلوی خودروی شما ظاهر می شود و ناگزیر به ترمز کردن می شوید. در این حالت احتمالاً خشمگین خواهد شد و دست خود را بر روی بوق می گذارید. این کار به معنای اعتراض می باشد. در این حالت ممکن است فرد مقابل نیز واکنش نامناسبی به شما نشان دهد. به عنوان مثال دست خود را به نشانه مقابله با شما از خودرو بیرون آورد. در این صورت اگر شما فردی باشید که نتوانید جلوی خشم خود را بگیرید، احتمالاً عکس العمل دیگری از خود نشان می دهید. وضعیت به وجود آمده نشان می دهد تسلط بر خود و بردباری اهمیت زیادی دارد. چون از مشکلات احتمالی بعد جلوگیری به عمل می آورد.
برای اینکه تسلط بر خود داشته باشید، نفس عمیق بکشید. اگر محیطی که در آن قرار گرفته اید دارای هوای نامطلوب و بسیار گرم است، از آن بیرون بیایید. گرما یا سرمای شدید، هوای نامطبوع و ... محرک خرد شدن اعصاب می باشند.

به دنبال به کرسی نشاندن حرف خود نباشید. همیشه مجبور نیستید دیگران رو متقاعد کنید. این موضوعات می تواند شما را به عدم تسلط بر خود وا دارد.

به حرف های دیگران اهمیت چندانی ندهید. زمانی که به حرف های دیگران اهمیت می دهید، خود را درگیر آشوب های ذهنی می کنید. بااین آشوب های ذهنی احتمالاً تسلط بر خود را از دست می دهید. بنابراین به هیچ فکر منفی اجازه تسلط بر ذهن را ندهید. ضمن اینکه این افکار به خودی خود مخرب ذهن هستند. همان طور که می دانید افکار منفی پایین آورنده انرژی هستند. به همین خاطر نباید در ذهن وجود داشته باشند.

کارهای خود را سر موقع انجام دهید. به عنوان مثال اگر یک کار نیمه تمام دارید و به خودتان قول داده اید آن را تا پایان روز به اتمام برسانید، در این شرایط باید کارتان را حتماً تا پایان روز به اتمام برسانید. در غیر این صورت تنش های عصبی به سراغتان خواهد آمد و ممکن است نتوانید به خویشتن داری ادامه دهید.


تمرین برای خویشتن داری
برای اینکه بتوانید تسلط بر خود داشته باشید، بهتر است تمرین کنید. این تمرینات می توانند شما را به فرد بردبار و شکیبا تبدیل نمایند. چنین موضوعی در شما صفات جدیدی پدید می آورد و می تواند رفتارهای بعدی شما را کنترل کند.

برای اینکه بتوانید راهکارهای دیگر تسلط بر خود را امتحان کنید، بهتر است با مفهوم هوش هیجانی نیز آشنا شوید.
رابطه هوش هیجانی و تسلط بر خود
افرادی که دارای هوش هیجانی بالایی هستند، می توانند به خوبی احساسات خود را مدیریت کنند. همین موضوع باعث می شود که تنش های محیطی نتوانند بر آن ها تاثیر گذار باشند. به همین دلیل بسیاری از مدیران به دنبال افرادی هستند که بتوانند تسلط بر خود داشته باشند. چون این گونه افراد می توانند به راحتی با محیط سازگاری داشته باشند و روابط بهتری را نیز با کارفرمایان، همکاران و مشتریان برقرار کنند. این موضوع باعث می شود بسیاری از کارفرمایان داشتن هوش اجتماعی را به هوش ذهنی ترجیح دهند.

در واقع تسلط بر خود می تواند همواره به عنوان یک صفت پایدار مورد توجه قرار بگیرد. این صفت در محیط های مختلف حافظ شما خواهد بود. ضمن اینکه می تواند تامین کننده منابع و منافع شما باشد. به طور کلی کنترل بر عواطف، احساسات، هیجان و خشم در تمامی محیط ها از جمله دوستانه، شغلی، خانوادگی، اجتماعی و ... مهم است.
ذهن ما چگونه تسلط بر خود را می آموزد؟
به طور کلی تسلط بر خود زمانی انجام می گیرد که فرد ذهن خود را به خوبی پرورش داده باشد. در واقع ذهن های ما باید به گونه ای برنامه ریزی و ساماندهی شوند که بتوانیم خود را در شرایط سخت و ناراحت کننده نیز کنترل کنیم. این موضوع یعنی شما ذهنی ورزیده و آماده به کار دارید و می توانید آن را برای انجام کارها تنظیم و ساماندهی نمایید.

زمانی که ذهن آماده داشته باشیم با حرف کوچکی کنترل خود را از دست نمی دهیم، طرز فکر، افکار و رفتارهای دیگران ما را مشوش و پریشان نخواهد کرد. در مواقع سخت به پرخاش، فریاد، گریه، حرکات و رفتارهای احساسی و ... متوسل نخواهیم شد. تمام این موضوعات نشان می دهد که شما دارای ذهن ورزیده و مناسبی برای حضور در اجتماع هستید. ضمن اینکه می توانید تسلط بر خود داشته باشید.

منبع: سایت آموزشفا


کتاب صوتی تسلط برخود.mp3